Dubiecko

W sierpniu 2019 roku będąc na wakacjach poświęciliśmy dzień na typowe zwiedzanie bez chodzenia w terenie. Mając dogodne połączenie bus-em, pojechaliśmy więc do Dubiecka, dawnego miasteczka które pozytywnie nas zaskoczyło.

Dubiecko położone jest nad Sanem, na Pogórzu Dynowskim. Przebiega przez nie trasa nr 884. Sama nazwa miejscowości, jak podaje K. Rymut prawdopodobnie nawiązuje do dębu czy dokładniej młodego dębu (dębiec). Na prawym brzegu Sanu istniał gród Dubiecko. Z końcem XIV wieku tereny te stały się własnością Kmitów. Michał Kmita przeniósł osadę na lewy brzeg Sanu. W 1407 r. Dubiecko otrzymuje prawa miejskie. Posiadało je do 1934 r. Kolejnymi właścicielami byli Stadniccy. W czasach Stadnickich miasto było ośrodkiem kalwinizmu, znajdowała się tu drukarnia oraz szkoła. Tę drugą prowadzili Franciszek Stankar (1501-76) i Grzegorz Orszak (1520-67). W Dubiecku przyszedł na świat w 1551 r. Stanisław Stadnicki zwany Diabłem Łańcuckim, słynny ze swego awanturniczego życia. Pod koniec XVI w. właścicielami zostają Krasiccy. W 1735 r. urodził się tu Ignacy Krasicki, książę biskup warmiński, wybitny przedstawiciel polskiego Oświecenia, "książę poetów polskich". Warto tu także nadmienić, że w 1784 r. gościł tutaj inny poeta - Franciszek Karpiński.

XVIII i XIX wiek to okres rozkwitu miasta, odbywają się tu słynne jarmarki. Od połowy dziewiętnastego stulecia aż do 1944 r, właścicielami są Konarscy. Upadek miasta zamyka wspomniana wcześniej utrata praw miejskich w dwudziestoleciu międzywojennym.

W centrum Dubiecka znajdują się pomniki. Jeden, poświęcony jest Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu - jest to zrekonstruowany obelisk z 1934 r. Pierwotny pomnik został zlikwidowany w 1949 r., wtedy ostał się jeno cokół, który wykorzystano na pomnik Rokossowkiego, następnie Świerczewskiego. Na szczęście ocalał medalion z podobizną Piłsudskiego i wrócił on ponownie na swoje miejsce w 1990 r. Drugi pomnik, o podobnym kształcie, upamiętnia wszystkich pomordowanych mieszkańców Ziemi Dubienieckiej oraz zamordowanych 8 mężczyzn przez sotnię UPA "Burłaka" Stanisława (Włodzimierza) Szczygielskiego, 7 czerwca 1947 r. Nieopodal jeszcze jeden pomnik - w postaci leżącej płyty, upamiętniający dubienieckich Żydów.

Miejscowy kościół parafialny p.w. Niepokalanego Serca NMP to budowla współczesna, powstawała w latach 1934-52. Świątynię zaprojektował Tadeusz Pisiewicz. Od 1973 r. w kościele znajdują się relikwie św. Marii Goretti.

Kawałek za kościołem, przy głównej ulicy idąc w kierunku Dynowa, znajduje się budynek dawnej cerkwi pw. Podniesienia Krzyża Świętego. Greckokatolicka, murowana cerkiew powstała w 1927 r. w miejscu wcześniejszej drewnianej. Budynek jest zorientowany na wschód, trójdzielny, na planie krzyża greckiego, przykryty kopułą. Nie zachował się ikonostas - jedyna pozostałość z dawnego wyposażenia to drewniany chór wsparty na filarach. od 2004 roku budynek funkcjonuje jako Kresowy dom Sztuki - odbywają się tu koncerty i wystawy.

W innej części Dubiecka, wschodniej, bliżej Sanu, znajduje się wzniesiony w XVIII wieku pałac. Dojść można do niego choćby ulicą Zamkową.

Klasycystyczny pałac, który obecnie możemy oglądać, został zbudowany przez Krasickich w latach 1771-90. W miejscu tym pierwotnie znajdował się XVI-wieczny zamek Stadnickich, który został przebudowany na barokowy pałac. W 1909 r. dobudowano do pałacu neogotycką przybudówkę. Obecnie w pałacu mieści się obiekt hotelowo-restauracyjny Zamek Dubiecko. Z miejscowej kuchni szczerze polecam zupę diabła i biskupa (z dziczyzną) do tego regionalne piwo. W tymże pałacu, jeszcze przed klasycystyczna przebudową, w 1735 r. przyszedł na świat Ignacy Krasicki.

Z dawnego założenia ostały się resztki fortyfikacji. Sam budynek znajduje się w ładnym parku z licznymi okazami starodrzewu. Powstał on na przełomie XVIII i XIX wieku, a wśród najbardziej okazałych drzew możemy tu spotkać dęby i platany. Wśród drzew pochowane są także kapliczki. Park powstał z inicjatywy Roży z Charczewskich Krasickiej.

Wstęp na teren parku jest wolny, więc naprawdę warto pospacerować w tym miejscu. Szczególnie wiosną czy latem gdzie jest tu mnóstwo zieleni, ptaków... i spokój od wszelkiego zgiełku. Od strony parku do pałacu dochodzi się przez most nad fosą pochodzący z XIX wieku. Jak pospacerujemy to znajdziemy także niewielką ptaszarnię.

W samym Dubiecku znajduje się jeszcze Prywatne Muzeum Minerałów i Skamieniałości ale niestety nie dane było go zwiedzić tym razem.